Март 2007
НОВЫЙ КАЗАХСТАН В НОВОМ МИРЕ
Қымбатты қазақстандықтар!
Құрметті депутаттар мен Үкімет мүшелері!
Ханымдар мен мырзалар!
Тәуелсіздікке қолымыз жеткен алғашқы күннен бастап Сіздер мен біздер барлық қажыр-жігерімізді жұмсап, еңсесін асқақтатқан Жаңа Қазақстан барған сайын нық сеніммен алға басып келеді. Дамудың өзі таңдаған даңғылына түскен еліміздің атағы шартарапқа таралып, әлемдік қоғамдастықтың алдындағы абыройы да жылдан жылға артып отыр.
Біз экономикамыз бен мемлекеттігіміздің берік іргетасын қаладық. Қазақстанның алдағы дамуы, кемел келешегі экономикалық, әлеуметтік, саяси және әкімшілік тұрғыда жан-жақты сараланып, түбегейлі жаңа кезеңге батыл қадам бастық.
Бүгін мен Сіздерге еліміздің және қоғамымыздың алдағы дамуы жайындағы пайымымды баяндамақпын. Ойға алғанымызды орындау Қазақстанның шын мәнінде тарихи ауқымдағы аршынды самғау жасауына мүмкіндік берері сөзсіз.
Бүгінгі әңгіме еліміздің әлемдегі бәсекелестікке қабілетті елу елдің санатына қарай жасайтын қарышты қадамдары туралы болмақ. Бұл жайында алдыңғы Жолдауда да айтылған еді.
Ал бүгінгі күні сол мұратымызға қалай жету керек, соның қандай шаралары бар, әр басшы қызметкерлерімен,әсіресе билікте жүрген адамдар не істеу керек, сол жайында айтамыз.
Естерінізде болар, 1997 жылы Сіздер мен ұсынған Қазақстанның 2030 жылға дейінгі дамуының Стратегиясын қолдадыңыздар. Онда біздің қоғамымыздың кемел келешегі мен мемлекетіміздің ұлық мұраты баяндалғаны мәлім.
Бұл әлі де толыққанды даму жолына түсіп үлгермеген жас тәуелсіз мемлекеттің ұлы таңдауы болатын. Сол кезде осы Стратегия турасында талай күмән-күдіктің болғаны да маған белгілі.
Сол заманда еңсемізді толып жатқан әлеуметтік-экономикалық проблемалардың зілбатпан ауыртпалығы басып, қолымызда егеменді даму мен либералдық реформалардың азын-аулақ алғашқы тәжірибесі ғана болғанын өздеріңіз білесіздер.
Сонда, осыдан он жыл бұрын жасаған таңдауымызда біз жаңылысқан жоқпыз. Ол дұрыс тандау болғанын уақыт бізге дәлелдеді.
Дәл осы уақыттан бастап, Қазақстан нарық экономикасы теоремасы мен демократиялық даму ақиқаттарының тар жол, тайғақ кешуінен тайсалмай өтіп, алған бағытынан таймай алға басты.
Біз мүлде жаңа экономикалық жүйенің, демократиялық құқылық мемлекеттің іргетасын нық қалап, осы заманғы қоғамдық институттарды нығайтып, өмірдің сапасы мен ұстындарын да өзгерте білдік.
Біз ішкі тұрақтылыққа, дамудың әлеуметтік іргесінің беріктігіне қол жеткізіп, өңірдегі ең еңселі экономиканы сомдадық. Қазақстан халықаралық қоғамдастықтың өңірдегі геосаяси тұрақтылық пен халықаралық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерді мүлтіксіз атқаратын толық құқылы әрі жауапты мүшесінің тұғырына көтерілді.
Біз үшінші деңгейлі мемлекеттердің қалпында қалғанымыз жоқ. Өткен он жыл ішіндегі жұмысымыздың ең басты нәтижесі де, міне, осы.
Ендігі жерде алдағы он жылдықта атқаруға тиіс жұмысымызды айқындау үшін келдім.
Бұл он жыл дегеніміз, 2030 жылдың Стратегиясын он жылың биыл тәмамдап, ендігі он жылда не істеуіміз керек? Бірақ бұл он жылдың ішінде үш жылдық, бес жылдық жоспарларымыз болады.
Біз екі мыңыншы жылға қарағанда жалпы ішкі өнімді 2010 жылы екі есе көтереміз деп айтқан болатынбыз. Сол мақсатымызға, аманшылық болса, келесі жылдарда жеткелі отырмыз, екі жыл бұрын.
Бұл көздеген мақсатымыз да, экономикалық өсудің көлденең тартар көрсеткіші де емес, бұл - қазақстандықтардың тұрмысын жақсарта берудің қолымызда бар нақты мүмкіндігі.
Өткен жылдары, оны өздеріңіз де білесіздер, біз өміріміздің сапасын айтарлықтай жақсарта түскен көптеген аса маңызды әлеуметтік міндеттерді шеше білдік.
Біз жоғары және арнаулы орта оқу орындары студенттерінің стипендияларын өсірдік, оларға білім алу гранттары мен кредиттер бердік. Бюджет саласының қызметкерлері мен мемлекеттік қызметшілердің жалақысын үнемі көтеріп келеміз. Аз қамтылған отбасыларына 18 жасқа толмаған балалары үшін ай сайынғы жәрдемақылар, ал көп балалы аналарға арнайы мемлекеттік жәрдемақылар төлеудеміз. Балалар мен жасөспірімдердің белгілі бір зәру топтарын дәрі-дәрмекпен тегін қамтамасыз ету мәселесі де шешілуде.
Жыл сайын зейнеткерлік жәрдемақылардың мөлшері де үстеме арттырылып келеді. Бұрынғы еңбек өтіліне байланысты зейнетақылық төлемдерді сараланған түрде өсіру жүзеге асырылды. Бұл бір миллионнан астам адамды қамтыды. Сонымен қатар әлді құрылымдар ардагерлерінің зейнетақылары көбейтілді. Барлық зейнетақылық және әлеуметтік төлемдер уақтылы – тиісті айында төленіп келеді.
Осының барлығы экономикамыздың жеткен жетістігі. Қарқындап өсуіміз, мемлекеттің күш-қуаты мен қаражатының бар болғандығынан, табысты елдің байлығын Қазақстан халқына беріп отырмыз деп айта аламыз.
Дорогие казахстанцы!
Как было обещано, стабильное развитие экономики позволяет нам усилить социальную направленность реформ. Это важнейший итог нашей экономической политики.
Я поручаю сегодня Правительству продолжить работу по улучшению благосостояния нашего народа, опираясь на рост экономики и наши финансовые возможности.
Во-первых, придавая исключительное значение социальной защите материнства и детства, с 1 января 2008 года повысить размер единовременного государственного пособия в связи с рождением ребёнка до 34740 тенге. Или в два раза.
Увеличить ежемесячные пособия по уходу за ребёнком до достижения им одного года. Они составят:
при рождении первого ребёнка - почти 5800 тенге, или рост на 177 процентов;
при рождении второго ребёнка – около 6400 тенге, или рост на 167 процентов;
при рождении третьего ребёнка - свыше 6900 тенге, или рост на 159 процентов;
при рождении четвёртого ребёнка и более - до свыше 7500 тенге, или рост на 153 процента.
Дополнительная потребность средств на поддержку семей, имеющих детей, составит 9,5 миллиарда тенге.
Принятые ранее меры позволили добиться устойчивого роста населения нашей страны. Так, если в 2000 году родилось 220 тысяч детей, то в 2006 году – 290 тысяч. Только за 2005 год естественный рост населения за счет рождаемости составил 121 тысячу человек. Вообще демографический рост за последние четыре года составил более полумиллиона человек.
Уверен, что введение данных мер приведёт к ещё большим позитивным демографическим изменениям.
Во-вторых, ввести обязательное социальное страхование беременности, родов и материнства для работающих женщин. При этом их пенсионные накопления должны продолжаться в период нахождения в декретном отпуске и отпуске по уходу за ребёнком до одного года.
Выплату этих пособий осуществлять из средств Государственного фонда социального страхования, сформированного за счёт перераспределения социального налога.
На это потребуется выделить дополнительно из государственного бюджета 9,2 миллиарда тенге.
В-третьих, увеличить размер базовой пенсии и в ближайшие годы обеспечить его сохранение на уровне 40 процентов от прожиточного минимума. Таким образом, мы впервые обеспечиваем соответствие пенсионного обеспечения Казахстана международным стандартам.
Это коснётся более 1 миллиона 675 тысяч получателей базовой пенсии, и её размер в 2008 году повысится примерно на одну тысячу тенге, или более чем на 35 процентов. Минимальные пенсионные выплаты (базовая плюс минимальная солидарная пенсия) в 2008 году повысятся примерно на 1 500 тенге, или на 15 процентов.
В-четвёртых, для установления справедливости при назначении размеров пенсий от прежнего трудового вклада изменить предусмотренное пенсионным законодательством ограничение дохода, учитываемого для исчисления пенсий, подняв его с 15-кратного до 25-кратного месячного расчётного показателя.
Около полумиллиона пенсионеров (483 тысячи человек), чьи пенсии прежде были занижены за счёт законодательного ограничения доходов, принятых к исчислению пенсий, получат значительную прибавку к пенсии.
Средний размер солидарной пенсии превысит 13 600 (тринадцать тысяч шестьсот) тенге, или почти на 25 процентов. Максимальные размеры солидарных пенсий увеличатся в 2008 году почти до 22-х тысяч тенге, или на 76 процентов.
В-пятых, для стабилизации покупательной способности пенсионных выплат сохранить индексацию пенсионных выплат и осуществлять её с опережением прогнозируемого роста индекса потребительских цен на два процента.
Общая потребность средств на проведение данных мероприятий составит 55,3 миллиарда тенге.
В-шестых, зарплата в бюджетной сфере с 1 января 2007 года, как вам известно, повышена на 30 процентов. Необходимо продолжить работу по дальнейшему совершенствованию системы оплаты труда работников бюджетной сферы.
В-седьмых, для повышения их статуса, привлечения и укрепления кадрового потенциала в таких сферах, как образование, социальное обеспечение, здравоохранение, культура и спорт, считаю необходимым, начиная с 1 января 2008 года, ввести выплату пособия на оздоровление при уходе в трудовой отпуск в размере одного должностного оклада.
Только в 2008 году это будет стоить бюджету 30,6 миллиарда тенге.
В-восьмых, в прежние годы неоднократно поднимался вопрос о социальном обеспечении лиц, которые на 1 января 1998 года выработали свой стаж во вредных и тяжелых условиях труда.
На встречах рабочие предприятий ставили передо мной этот вопрос. Я знаю, что они ставили его и перед вами, депутатами Парламента. Я понимаю их. Сам прошел через это. Ранее мы решили вопрос по Списку № 1. Теперь надо решить по Списку № 2. Таких казахстанцев у нас порядка 28 –ми тысяч. Полагаю, что сейчас у нас есть возможность вернуться к решению этой проблемы.
Мы можем для данной категории ввести спецпособия в размере восьми месячных расчётных показателей. На это ежегодно потребуется более трёх миллиардов тенге. Необходимо изыскать эти средства и с 1 января 2008 года обеспечить выплату спецпособий по Списку № 2.
Таким образом, общая потребность средств на увеличение всех перечисленных мной социальных выплат в 2008 году составит порядка 108 миллиардов тенге.
Сегодня у государства появилась возможность выделить такие большие средства на улучшение социального обеспечения казахстанцев. И мы эту возможность реализуем.
В-девятых, поручаю Правительству в течение трёх лет построить 100 школ и 100 больниц именно в тех регионах страны, которые особо нуждаются в этих объектах. Развитие социальной инфраструктуры мы должны возвести в ранг стратегической задачи.
Полагаю, что мы подошли к необходимости формировать механизм социально-инфраструктурного развития с помощью государственно-частного партнёрства. К этой работе мы еще не приступали. Правительству надо этим заниматься.
